Chair of Saint Peter

uiii. kl̅ martias. cathedra sci̅ petri.

Ƿe cƿeaþ on gerím-cræfte cathedra sci̅ petri seofon nihton er þam monðe þe ƿe martius hatað

Nu synd sume men þe nyton hƿæt se nama ge-tacnað.

Cathedra is ge-reht bisceop-stól on englisc ⁊ se halga petrus ƿæs ahafen on þam dæge on his bisceop-stól · on þære byrig antiochian þone stól he ge-sæt · seofon gear fullice ⁊ siððan geƿende be godes ƿissunge to þære mæran rome byrig · ⁊ þær binnan ƿunode fif ⁊ tƿentig geara · ⁊ fela ƿundra æteoƿde þære romaniscan leode · oðþæt he hí to gelea|fan ge-bigde he ferde fram antiochian · for þan þe he ƿæs apostol ⁊ sceolde gehƿǽr gecuman · ⁊ cristen-dóm aræran þa gesæt hé on rome oðer bísceop-setl oð þæt se ar-leasa nero · hine ahencg on rode

Nu ƿylle ƿe eoƿ secgan · sume petres ƿundra him to ƿurðmynte · ⁊ eoƿ to trymmincge ac ure mæð nys · þæt ƿe ealle his mærða secgan

Ƿe sædon hƿilon ǽr · hu his sceadu gehealde ealle þa untruman þe heo oferglad sƿa hƿær sƿa he eode · ⁊ hí ealle astodon ansunde · ætforan him · þe on ðam fænne ær lagon

Nu ƿylle ƿe eac eoƿ secgan · hu he sume dæg eode to þam godes temple · mid þam godspellere Iohanne þa læg þær sum creopere lama fram cild-hade se ƿæs dæg-hƿam-lice geboren to þam beorhtan gete þæt he ælmessan under-fencge æt þam infarendum ða beseah he to petre sumere ælmessan ƿilnigende

Petrus soþlice cƿæð

Næbbe ic seolfor ne gold ic þe dó þæt ic hæbbe · arís on drihtnes naman hál on þinum fotū · ⁊ gefeng his sƿiðran arærde hine upp · ⁊ he leop sona cunnigende his feðes · hƿæðer hé cuðe gán

Eode þa mid blisse · binnan þam temple mid þam halgum apostolum [sic @ Skeat] · þone hælend herigende þa oncneoƿan hine ealle · þe hine cuðon ǽr ⁊ micclum ƿundrodon · þæs ƿædlan hæle

Eft æt sumon sæle þa petrus siþode neosigenne þa geleaffullan · þa becom hé to liddan ƿolde ða gebroðra gespræcan · þe on þære byrig eardodon þa gemette hé anne bædrydan · binnon þam ƿeallum eneas gehaten · for eahte gearum lama

Þa cƿ̅ se eadiga petrus · to þam earman bæddrydan gehæle ðe drihten crist · arís ⁊ do þe gearoƿne þa arás se bæddryda un-bunden fram petre se þe hæfð þa mihte · þæt he mæg un-binden þa fæstan cnottan · fyrnlicra synna Þam ðe mid dædbote hine biddað georne þæt he him geþingie | to þam hælende criste

Þa gelyfde seo burh-ƿaru · þurh þæs bæddrydan hæle on þone soðan god · ⁊ gecyrde to fulluhte ⁊ þa saroniscan sƿa gelice dydon

Ioppe hatte sum burh · gehende þære liddan on þære ƿæs an ƿydeƿe · ƿel gelyfed thabitas geciged · ⁊ sƿyþe ælmes-georn ⁊ mid godum ƿeorcum geglencged forþearle seo ƿearð geuntrumad on þam ylcan timan geƿát þa of life · ⁊ læg on uppflora

Þa ge-axodon þa geleaf-fullan · þe þæt lic besætan þæt petrus ƿæs on liddan · þam lande sƿa gehende asendan þa tƿegen ƿeras ƿið his ⁊ bædon þæt hé butan yldincge hí ge-neosode

Þa arás se apostol ⁊ ardlice þider com eode to þære uppflora · ⁊ efne him embe stodon ƿepende ƿydeƿan · ⁊ ƿan-hafele þearfan æteoƿigende him þa reaf · ⁊ þa gerenodan · tunecan þe thabitas him ƿorhte · ær þan þe heo geƿite

Þa hét se halga petrus · þæt hi him þæt hus gerymdon ⁊ gebigde his cneoƿa biddende hire lifes

Ƿende þa to þam lice · ⁊ hlude clypode thabita arís · ⁊ heo þær-rihte ge-edcucode beseah to petre · ⁊ geset hire upp

Þa gelæhte petrus hire liþian hand arærde hi upp hale of þam bedde

Þa asprang þis ƿundor · ƿide geond þæt land ⁊ fela gelyfdon on þone lifigendan god

Þa ƿunode petrus æfter þære ƿydeƿan æryste manega dagas on ioppe · mid sumum gelyfedan menn symon gehaten · his hus stod ƿið þa sǽ

Þa ƿolde se apostol hine onsundron gebiddan ⁊ astáh to þære upp-flora · embe midne dæg utan ƿæs eac ofhingrod · ⁊ ƿolde þær anbidian þa ƿearð hī æteoƿed · ƿundorlic gesihð he geseah heofonas opene · ⁊ him com to an fæt fyðer-scyte · ⁊ brad · ⁊ binnan þam ƿæron ealle cuce nytenu creopende · ⁊ gangande him com stemn to · þus clypiende þriƿa arís nu petrus · | ⁊ þas reðan deor ofsleh maca þe to mete · þæt þu mege þe gereordian

Þa cƿ̅ se halga ƿer · ne geƿurðe hit leof drihten forþan ðe ic ne onbyrgde · sƿa hƿæt sƿa unclæne bið

Þa com him eft stemn þo þus clypigende of heofonum þæt þæt god geclænsode · ne cƿæð þu þæt hit fúl sy

Þriƿa him ƿæs þus geclypod tó · ⁊ þær-rihte ƿearð þæt fæt upp to heofonum abroden · eft mid þam nytenum

Ƿe ƿyllað eoƿ secgan · sceortlice þas getacnunge þæt fyþer-scyte fæt · mid þam fulum nytenum hæfde getacnunge · ealles hæðenes folces þe on fyðer-scytum middan-earde fullice leofdon ac crist hí geclænsode · þurh his tocyme on ƿorulde ⁊ forþi cƿæþ se stemn clypigende to petre þæt he hine gereordode · mid þam reþenum nytenum forþan þe hi ƿæron geclænsode · þurh cristes þroƿunge ⁊ he sceolde hi aƿendan of þam ƿyrm-hiƿe þurh soðe lare · to gesceadƿisnysse ⁊ to manna gelicnysse · of þam laðum hiƿe

Þriƿa clypode seo stemn · fram þære halgan ðrynnysse seo þe is án ælmihtig god · æfre unto-dæled-lic

Mid þam ðe petrus smeade · hƿæt his gesihð gemænde þa clypodon þær ðry ƿeras · cnucigende æt þam geate ⁊ axodon æt þam hiƿum · hƿæðer se halga petrus þær ƿununge hæfde · ƿoldon hine gespræcan

Efne þa se halga gast · him þæt sæde · ⁊ cƿæð

Þry ƿeras þe secað · of cessarean byrig arís ⁊ far mid him · forþan þe ic hí asende

Petrus þa eode ard-lice to ðam mannū befrán for hƿylcum intigan · hi hine axodon hi sædon þæt cornelius hi asende to him

He is hundredes ealdor · ⁊ hæfð godes ege sƿyðe riht-ƿys ƿer · þæt ƿát eall þeos scýr him com to godes æncgel · ⁊ cƿæð þæt he sceolde þe him to langian · ⁊ þine lare gehyran

Þa on ærne mergen eode se | eadiga petrus · mid þam ærendracum ⁊ eac his gebroðra samod to cessarean byrig

Cornelius gelaðode his leofestan freond ƿolde þæt hí ge-hyrdon · þa halgan lare æt petre ⁊ eode him to-geanes · ⁊ hine eadmodlice gebigde adune to his fotum · ac his onfencg petrus.

Eode þa inn mid cornelie · ⁊ cƿ̅ to him eallū

Ge ƿiton þæt us Iudeiscum ne gedafenað to genealecenne eoƿ hæðenum mannum · ac me gesƿutelode god þæt us nys to cƿeðenne · þæt ge unclæne syndon

Ic com eac forþy buton ælcere tƿynunge ic axe þone intigan · hƿi þu me gelangodest

Cornelius cƿæð þa · me com to godes encgel nu ǽr on dæg embe non-tíd · þaþa ic me ana gebæd stód on hƿitum gyrlum ⁊ cƿ̅ þus to me þin gebæd is gehyred · fram þam healican gode ⁊ þine ælmyssan synd on his gesihþe getealde asend nu to Ioppen to symone petre ⁊ gelange hine to þe · þæt [þæt @ Skeat] he þe lifes ƿord secge

Nu sende ic to þe ⁊ ƿe synd gearƿe ealle þa þincg to gehyrenne · þe se hælend þe bebead

Cristen-dóm næs þagit cuð on þære byrig ne þes cornelius næs on criste gefullod ac he gelyfde sƿa þeah on þone lifigendan god ⁊ mid ælmessum geearnode þæs ængles ƿyssunge ⁊ astealde þam hæþenum healice gebysnunge ða þa he to fulluhte heora fyrmest beah

Þa cƿ̅ · se eadiga petrus

Ic on-cneoƿ to soþan þæt [þæt @ Skeat] gode is andfencge on ælcere mægðe seðe hine ondræt · ⁊ deð rihtƿisnysse

Ongan þa to secgenne þone soþan geleafan þam hæðenan þegne be ðæs hælendes fære hu he ƿorhte ƿundra on þyssere ƿorulda fela ⁊ siððan deað þroƿode sylf-ƿilles for ús ⁊ on þam þryddan dæge arás of ðam deaðe gesund

Þa betƿux þysū ƿordum · ƿearþ mycel godes ƿundor sƿa þæt se halga | gast com ofer þa hæðenan ⁊ hi ealle spræcon þe ða lare gehyrdon mislicum gereordum mærsigende god þa ƿundrodon þa iudeiscan þe þær ƿæran [sic @ Skeat] mid petre geleaffulle on criste · þæt se halga gast com ofer ða hæðenan · ⁊ se halga petrus cƿæð hƿa mæg ƿæteres forƿyrnan þysum ƿerum to fulluhte nu hí þone halgan gast habbað under-fangen sƿa sƿa ƿe sylfe · ⁊ he sona hét hi ealle fullian · on þæs ælmihtigan naman þa bædon hí petrum þæt he ⁊bidode þær ane feaƿa daga æfter heora fulluhte

Eft þaða petrus com to þā cristenū heape binnan hierusalem · þa befrunon þa gebroðra þe of Iudeiscum cynne · on crist gelyfdon

Hƿi eodest þu to þam hæðenum · ⁊ on heora huse ge-æte

Þa iudeiscan ƿendon þæt hi ana ƿæron gode gecorene · ⁊ forþy sƿa cƿædon

On ealdum dagum under moyses · ǽ noldon þa iudeiscan genealecan þam hæþenum ne mid him gereordian · ⁊ sƿyþe rihtlice þá forþan þe hi gelyfdon on þane [sic @ Skeat] lifigendan god ⁊ þa hæðenan gelyfdon on þa leasan godas þaðe næron godas ac gramlice deofle

Nu ƿoldon ða Iudeiscan heora geƿunan healdan æfter heora fulluhte · ⁊ forseon ða hæþenan

Þa began se halga petrus · him eallum secgan hƿæt him god gesƿutelode ærðan þe he þider siþode ⁊ hu se halga gast com ofer þa hæþenan ⁊ cƿ̅ [cƿæð @ Skeat]

Gif god him forgeaf þæs halgan gastes gife sƿa sƿa us on frymþe on fyrenum gereordum Hƿæt eom ic manna þæt ic mihte god forbeodan? [sic @ Skeat]

Þa suƿodon þa Iudeiscan syððan hí þis gehyrdon ⁊ ƿuldrodon god · þæt he ƿolde forgifan þam hæþenan dæd-bote to þam heofonlican life

Marcellus ƿæs gehaten · sum mære godes þegn se folgode symone þam sceand-lican dry oðþæt se eadiga petrus · þone arleasan ofer-dráf

Þa for-lét marcellus þone manfullan dry ⁊ folgode petre ⁊ to fulluhte beah

Nu aƿrat þæs marcellus · hu sce̅ petres dohtor petronella geƿat of ƿorulde to criste

Petrus hæfde ƿif ærðan þe he ƿære gecyrred to cristes hirede · ac he ƿiþ-cƿæð siððan ƿoruldlicum geƿilnungum · ⁊ ƿifes neaƿiste forþan þe crist astealde clænnysse on ƿorulde ⁊ ealle his folgeras ferdon on clænnysse sƿa sƿa petres cƿæð · cuþlice him to

Ecce nos reliquimus om̄ia et secuti sumus te · quid ergo erit nobis? [sic @ Skeat]

Efne ƿe forleton ealle þincg on ƿorulde ⁊ þe nu folgiaþ · hƿæt fore-sceaƿost þu us

On anginne middan-eardes · cƿæð se ælmihtiga god beoð gemenig-fylde · ⁊ ge-fyllað þas eorðan ⁊ crist ƿolde on his to-cyme clænnysse aræran ⁊ his halgan hired · heold on clænnysse

Menn hæfdon on frymðe heora magan to ƿife ⁊ sƿa ƿel mosten for ðære ƿif-leaste ⁊ gif nu hƿa sƿa deð næfð he godes bletsunge

Under moyses ǽ · moste se bisceop habban an ge-æƿnod ƿíf · for þære geƿissan æfter-gencgnysse þæt is þæt se sunu sceolde symle fón to þam hade æfter his fæder geendunge ⁊ nan oðer ne moste

Hit mihte þa ƿel sƿá · for þan þe hi ne mæssodon næfre ac hi offrodon nytenu on heora lacum gode ne husel næs gehalgod ærþam ðe se hælend com ⁊ þa niƿan gecyðnysse mid cristen-dome arærde ⁊ geceas þa clænan to his clænum þeoƿ-dome na to nytena offrunge ác to his agenū lichaman ⁊ bisceopas ne beoð nu be gebyrdum gecorene ac seo halige gelaðung lufað þa clænan ⁊ crist ƿile habban þa þe him clænlice þeniað æt þam liflicū lacum his lichaman ⁊ blodes

Ƿe sceoldan secgan be þære snoteran petronellan þæs eadigan petres dehter · ac us be-arn þis on mod

Se fore-sæda marcellus sæda (sic) þæt heo læge on paralisin sƿa sƿa petrus sylf ƿolde

Þa axode titus þone eadigan apostol hƿi he geþafode þæt heo sƿa lage on þam leger-bedde þonne he oðre alefede ealle gehælde · ⁊ heo ana læg sƿa

Ða cƿ̅ se halga fæder · þæt hire fremode þæt ac þelæs þe hƿa ƿene þæt ure ƿord ne mæge hire hæle forgifan · ic hate hi nu arisan ⁊ us eallum þenian · ⁊ heo þær-rihte arás þenode hire fæder · ⁊ his geferum hál

Æfter þære þenunge het se halga petrus hi to bedde gán ⁊ beon eft seoc

Heo þeah ða on godes ege ⁊ god hí eft gehælde sƿa þæt heo sylf mihte manega oðre gehælen þurh halige gebedu on ðæs hælendes naman

Hire ƿæs sum oþer mæden geferlæht felicula gehaten ful-fremed on godes ege · ⁊ on ealre godnysse ac petronella ƿæs sƿyðe ƿlitig on hiƿe

Þa com sum heretoga · se ƿæs gehaten flaccus mid mycelre fare to þære mæran petronellan ƿolde hi niman to ƿife for hire ƿlitigan hiƿe

Þa cƿ̅ þæt halige mæden to þam hæþenan menn hƿi come þu mid ƿæpnum ⁊ mid ƿælreoƿum cempum to anum mædene unmihtigum to ƿige ac gif ðu me habban ƿylt hat cuman to me æðelborenne ƿíf · ⁊ ƿlitige mædenu nu æfter ðrym dagum · ⁊ ic efne mid him to þinum huse cume · ⁊ he hire gelyfde

Hƿæt þa petronella mid fæstenum hi gebæd to ðam heofonlican cynincge · þe heo gecoren hæfde on eallum þam fyrste · ⁊ felicula samod oðþæt nicomedis se mæsse-preost cóm on þam ðriddan dæge · ⁊ dyde him mæssan ⁊ seo halige petronella þa husel under-fencg geƿende to hire bedde ⁊ geƿát sona

Þa comon þa ƿíf sƿa heo hæfde gecƿæden ⁊ be-hƿurfon hire líc oþþæt heo bebyrged ƿæs sƿylce hi forðan comon þæt hi þa fæmnan bestodon

Þa aƿende se flaccus to feliculan his mod ⁊ cƿæþ hire þus to mid þrutigendum mode

Geceos þe nu ardlice an þyssere tƿægra oþþe ðu beo min ƿíf · oððe gebuh to urum godum ⁊ him lác geoffra · ac heo him ⁊ƿyrde þus

Ne beo | ic næfre þin ƿif · forðan þe ic sylfƿylles eom criste gehalgod · ne ic þam hæþenum godum lac ne geoffrige · forðan þe ic on crist gelyfe

Þa hét se arleasa flaccus · þa fæmnan gebringan on þyster-fullū cƿearterne · ⁊ cƿ̅ · þæt man ne sceolde ænigne bigleofan hire dón binnon seofon nihton

Heo ƿunode þa sƿá seofon niht meteleas ⁊ syððan ƿearð getintregod for þan soðan geleafan ⁊ for hyre mægð-hade oðþæt heo ƿearð gemartyrod ⁊ hire gast ferde freoh to heofonum

Þa com nicomedis se fore-sæda masse-preost ⁊ bebyrgde hire líc to lofe þam ælmihtigan

Þa gelæhte flaccus þone geleaf-fullan preost ⁊ forðan þe he nolde þam fulum godum geoffrian het hine besƿingan oðþæt he saƿlode

He geƿat þa to heofonan to hælende criste þam is ƿuldor ⁊ ƿurð-mynt · on ealra ƿorulda ƿoruld · AMEN.