Portuguese poem
LXXV (Como Santa Maria fez veer ao…)
by Afonso X de Leão e Castela (1221–1284)
Omildade con pobreza quer a Virgen corõada, mais d'orgullo con requeza é ela mui despagada.
E desta razon vos direi | un miragre mui fremoso, que mostrou Santa Maria, | Madre do Rey grorioso, a un crerigo que era | de a servir desejoso; e poren gran maravilla | lle foi per ela mostrada. Omildade con pobreza...
Ena vila u foi esto | avia un usureiro mui riqu' e muit' orgullos' e | sobervi' e tortiçeiro; e por Deus nen por sa Madre | non dava sol nen dinneiro, e de seu corpo pensava | muit' e de sa alma nada. Omildade con pobreza...
Outrosi en essa vila | era hua velloçinna mui cativa e mui pobre | e de tod' aver mesquinna; mais amava Jesu-Cristo | e a ssa Madr', a Rea, mais que outra ren que fosse. | E con tant' era pagada Omildade con pobreza...
Tan muito, que non preçava | deste mundo nimigalla; e porend' en ha choça | morava, feita de palla, e vivia das esmolnas | que lle davan; e sen falla mui mais se pagaya desto | ca de seer ben erdada. Omildade con pobreza...
E estando desta guisa, | deu a ela fever forte, e outrosi ao rico, | per que chegaron a morte: mais a vella aa Virgen | avia por seu conorte, e o rico ao demo, | que lle deu morte coitada. Omildade con pobreza...
Mais o capelan correndo, | quando soube com' estava o rico, vo aginna, | porque del aver coidava gran peça de seus dinneiros, | ca el por al non catava, e diss': «Esta 'nfermedade | semella muit' aficada. Omildade con pobreza...
E porend' eu vos consello | que fagades testamento, e dad' a nossa ygreja | sequer çen marcos d'arento; ca de quant' aqui nos derdes | vos dará Deus por un çento, e desta guis' averedes | no Parayso entrada.» Omildade con pobreza...
A moller, a que pesava | de que quer que el mandasse, diss' ao crerigo toste | que daquesto se calasse, ca seu marido guarria, | e que folga-lo leixasse, entre tanto sa fazenda | averia ordinnada. Omildade con pobreza...
Ao crerigo pesava | desto que ll' ela dizia, mais por ren que lle dissese, | partir non s'ende queria; e o ric' enton con sanna | mui bravo lle respondia: «Na moller e enos fillos | ei mia alma ja leixada.» Omildade con pobreza...
O crerig' assi estando | de sse non yr perfiado, ha moça a el vo | que lle trouxe tal mandado da vella como morria, | e que lle désse recado com' ouvesse maenfesto | e que fosse comungada. Omildade con pobreza...
Diss' el enton: «Vay-te logo, | ca ben vees com' eu fico aqui con est' ome bõo | que é onrrad' e mui rico, que non leixarei agora | pola vella que no bico ten a mort' á mais dun ano, | e pero non é finada.» Omildade con pobreza...
Quand' aquest' oyu a moça | da vella, foi-se correndo e achó-a mui coitada | e cona morte gemendo, e disse-ll': «Aquel moogo | non verrá, per quant' entendo, nen per el, macar moirades, | non seredes soterrada.» Omildade con pobreza...
Quand' est' entendeu a vella, | foi mui trist' a maravilla e disso: «Santa Maria | Virgen, de Deus Madr' e Filla, ven por mi' alm' e non pares | mentes a mia pecadilla, ca non ey quen me comungue | e sõo desamparada.» Omildade con pobreza...
En casa do ric' estava | un crerigo d' avangeo que ao capelan disse: | «Vedes de que me reçeo: se aquesta vella morre, | segund' eu entend' e creo, será vos de Jesu-Cristo | a sa alma demandada.» Omildade con pobreza...
E o capelan lle disse: | «Esto non me conselledes, que eu leix' est' ome bõo; | mas id' y se ir queredes, e de quant' alá gãardes, | nulla parte non me dedes.» E o evangelisteiro | se foi logo sen tardada, Omildade con pobreza...
E fillou o Corpus Cristi | e o caliz da ygreja; e quando foi aa choça, | viu a que beyta seja, Madre do que se non paga | de torto nen de peleja, seend' aa cabeçeira | daquela vella sentada. Omildade con pobreza...
E viu con ela na choça | ha tan gran claridade, que ben entendeu que era | a Sennor de piadade. E el tornar-se quisera, | mas disso-ll' ela: «Entrade cono corpo de meu Fillo, | de que eu fui emprermada.» Omildade con pobreza...
E pois entrou, viu a destro | estar has seys donzelas vestidas de panos brancos, | muit' apostas e mais belas que son lilios nen rosas, | mas pero non de conçelas, outrosi nen d' alvayalde, | que faz a cara 'nrrugada. Omildade con pobreza...
E siian assentadas | en palla, non en tapede; e disse a Virgen santa | ao crerigo: «Seede, e aquesta moller bõa | comungad' e assolvede, como çed' a Parayso | vaa u ten ja pousada.» Omildade con pobreza...
O crerigo, macar teve | que lle dizia dereito a Virgen Santa Maria non quis con ela no leito seer, mais fez aa vella | que se ferisse no peito con sas mãos e dissesse: | «Mia culpa, ca fui errada.» Omildade con pobreza...
E pois foi maenfestada, | Santa Maria alçó-a con sas mãos, e tan toste | o crerigo comungó-a; e desque foi comungada, | u xe jazia deitó-a, e disse-ll' enton a vella: | «Sennor, nossa avogada, Omildade con pobreza...
Non me leixes mais no mundo | e leva-me ja contigo u eu veja o teu Fillo, | que é teu Padr' e amigo.» Respos-lle Santa Maria: | «Mui çedo serás comigo; mais quero que ant' un pouco | sejas ja quanto purgada, Omildade con pobreza...
Por que tanto que morreres | vaas log' a Parayso e non ajas outr' enpeço, | mais senpre goyo e riso, que perdeu per sa folia | aquel rico de mal siso, por que sa alma agora | será do demo levada.» Omildade con pobreza...
E ao crerig' ar disse: | «Ide-vos, ca ben fezestes, e muito sõo pagada | de quan ben aqui vestes; e, par Deus, mellor consello | ca o capelan tevestes, que ficou con aquel rico | por levar del gran soldada.» Omildade con pobreza...
Enton o clerigo foi-se | a cas do rico maldito, u o capelan estava | ant' el en gollo fito; e ar viu a casa cha, | per com' eu achei escrito, de diabos que veran | por aquel' alma julgada. Omildade con pobreza...
Entonçe se tornou logo | aa choça u leixara a vella, e viu a Virgen | tan fremosa e tan crara, que o chamou con sa mão | como xo ante chamara, dizendo: «Ja levar quero | a alma desta menguada.» Omildade con pobreza...
Enton diss' aa vella: «Ven-te | ja comigo, ay amiga, ao reyno de meu Fillo, | ca non á ren que che diga que te log' en el non colla, | ca el dereito joyga.» E tan tost' a moller bõa | foi deste mundo passada. Omildade con pobreza...
E ao crerig' a Virgen | disse que mui ben fezera e que mui ben s'acharia | de quanto ali vera, demais faria-ll' ajuda | mui çed' en gran coita fera; e pois aquest' ouve dito, | foi-s' a Benaventurada. Omildade con pobreza...
E enquant' a Virgen disse, | sempr' o crerig' os gollos teve ficados en terra, | chorando muito dos ollos; e tornou-ss' a cas do rico, | e ouv' y outros antollos, ca viu de grandes diabos | a casa toda çercada. Omildade con pobreza...
E pois que entrou, viu outros | mayores que os de fora, muit' espantosos e feos, | e negros mui más ca mora, dizendo: «Sal acá, alma, | ca ja tenpo é e ora que polo mal que feziste | sejas senpr' atormentada.» Omildade con pobreza...
E a alm' assi dizia: | «Que será de min, cativa? Mais valvera que non fosse | eu en este mundo viva, pois ei de soffrer tal coita | no ynferno, tan esquiva, agora a Deus prouguesse | que foss' en poo tornada.» Omildade con pobreza...
Quand' o crerigo viu esto, | fillou-se-ll' ende tal medo, que de perder-se ouvera; | mas acorreu-lle mui çedo a Virgen Santa Maria, | que o tirou pelo dedo fora daquel lugar mao, | como Sennor mesurada. Omildade con pobreza...
E disse-lle: «Para mentes | en quant' agor' aqui viste outrosi e ena choça, | ali u migo seviste; que ben daquela maneira | que o tu tod' entendiste o conta log' aas gentes | sen ninga delongada.» Omildade con pobreza...
O clerigo fez mandado | da Virgen de ben conprida, e mentre viveu no mundo | foi ome de santa vida; e depois, quando ll' a alma | de sa carne foi saida, levó-a Santa Maria; | e ela seja loada. Omildade con pobreza...
More by Afonso X de Leão e Castela
- LXXII (Como o demo matou a un…)
- LXXIII (Como Santa Maria tornou a casula…)
- LXXIV (Quen Santa Maria quiser deffender)
- LXXIX (Como Santa Maria tornou a mena…)
- LXXVI (Como Santa Maria deu seu fillo…)
- LXXVII (Esta é como Santa Maria sãou…)
- LXXVIII (Como Santa Maria guardou un privado…)
- LXXX (Esta é de loor de Santa…)