Versos German Josef Epple Sendschreiben eines Seminaristen aus dem katholischen Schullehrer-Seminarium in Gmünd, an seinen Vater

German poem

Sendschreiben eines Seminaristen aus dem katholischen Schullehrer-Seminarium in Gmünd, an seinen Vater

by (1789–1846)

Listen in the reader

Vater! Ihr hand ohnlängst g’schrieba Daß ih ui sei schuldig blieba Z’schreiba – weagem Seminar? D’ Zeit zum Schreiba ischst halt rahr! Doch, jezt will ih dFeader nehma Und mih halt darzua bequema Z’ Brichta ui, wie’s hia aussieht, Was älz für goth – und was gschieht!

Will ganz forna no a fanga, Wia d Sach uff a nand ischst ganga, Mit deam Haus – wia älles ischst, Rah, vom Dachstual, bis zum Mist: Wißt, dear König hott’s befohla Daß ma schneall hott baua solla Fetig ischst man au glei g’sei Und no fey’rlich zoga ei! –

Komma ischst a Herr – a Edler – Wisset scho, ear hoißt Herr Schedler? Dear hots Seminar eingweiht, Und a Red g’hätt – s war a Freud! Druff hott dear Direkter g’leasa Reacht schöa vom Schualmoister Weasa, Wie mas schöa no denka ka! – Hott viel Arbet älz, dear Mah! –

Lieder hand miar singa müaßa, Und den Commisär heargrüaßa. Vater! do war’s freile schöa, Und viel Herra sind do g’wea. Später ischst dear König komma Hott dean Augaschei seal g’nomma. – Doch – jezt weiter in dear Sach, Daß ich bald a End d’ra mach!

s Haus sieht guat aus – s war a Kloster, Wo viel tausend Paternoster d Franziskaner beathet hand; Was miar aber bleiba land; Denn miar hand koi Zeit zum Beatha Hättet miars au glei von Nötha; Arbet hand mair s ischst a Grauß, Wisset neana na und naus!

d Zimmer – Vater! sind it übel. s Fehlt au nit an Wasserkübel, Aber desto mehr an Bier; Wear koi Geald hott – kriegt kois hier. Und vom Wei derfs oim it träuma; s’ Wasser no im Glas soll schäuma. Wei?! – ums oige Geald glaubt’s miar Derf man se koin holla hier! –

Doch jezt weiter mit meim Klaga; Denn – ich hau ui no viel z’saga Wia und was – und wenn und wo – Hand Geduld und horchet no! Zua de Kloider hand miar Kästa, Doch, dia sind just nit am Besta. – Wia im Schofstall sieht es aus Wo miar schlofet – s ischst a Graus!

Wött mih no mit dem begnüaga Wenn ih no könnt ruhig liega Aber noi – do geits koi Ruah; s Goth wia bei de Hexa zua! Dear thuat schnarcha – dear thuat nießa, Jener blosa – dieser pisa. Goister glauba?? Des wär dumm; Aber d Mondsucht, dia goth h’rum!

Ganz früah müäßet miar aufsteha Beatha – und an d Arbet geha. Zaist zum Hofer no zum Brau – Ruah thuat ma uns it viel lau. Do wut g’leasa – dott wutt g’schrieba, Und aß s Schualfach schröklich trieba. Bachet! wenn ma nih stellt a Wut ma seahna was ich ka! –

Pädagogik lehrt dear Dreher, Des ischst so a Steara Seher. Macht dear Brustkrampf koine Späß Wearet miar zua Sokrates. Sacha lernet miar – o Wunder! Vater! – uier Sach ischst Plunder – Wenn des G’lern a Zeit lang währt Sind miar alle überglehrt! –

Au fehlts nit am Musiziara; Jeder ka se exerziara, – Instrumenta sind gnua do; Wenn ma wechslet langets scho. Flügel – Clavier – Geiga – Flöta – Leztre hand miar no von Nötha. Horn – Clar’nett – Fagot – sind rahr Dear Zeit no im Seminar! –

Und a Blinder dear muaßt’ stimma d Clavier älle. – Aber nimma Derf er komma izt, der Mah; Denn miar müaßet selber d’ra. Müaßet d Schraufa seall umdreha, Seall no sotte Sache seha. Könntet höra ihar wie’s thuat Kömmet währle in a Wuath!

A pro po! – Weil ihar hand g’schrieba: Ob ihs fei au häb betrieba Daß ih a Stipendi fang – Sag ih ui – da wut miars bang. Ih will ui no kurz berichta Was ih schaffa müaßt und richta. Wois gwieß saget: – Lieber Soh Laß en ihr Stipende no!

Macha muaß ih grad en Gsella, Sott ih a Stipende wölla. Muaß mih hudla pudla lau Spät na liega – früah auf stau! Mit dear Gloka s Zoicha geaba, d Faule uß em Bett h’raus heba, d Nachtgschirr leera, und dia Bett Sauber macha – schöa und nett.

No muaß ih in d Kircha läuta, Därf dargega gar it streita. Ministrant muaß ih au sei, Und ih wois it was no mei. Kircha, Gäng, und d’ Stuba kehra Und de Kranke d Fluiga wehra, d Leibstühl leera mit Respekt, Puza was no ischst verdrekt. –

Jo! an Arbet fehlt miars nimmer So im Haus h’rum wia im Zimmer. Muaß aufwarta au bei Tisch Allweil munter sei und frisch. Muaßs s Holzseaga – traga – spalta, Aellethalba Ordneng halta. Sommerszeit im Garta au Aellerloi Verrichteng hau!

Kloider muaß ma sauber puza, Hoor und Nägel fleißig stuza, Aufrecht laufa – schöa im Schritt, No koi Brilla leit ma nit. s Raucha, des ischst au verbota; Do gäb’s glei a bösa Nota! Und wenn miar spaziara gand, Unsre Hüather bei uns hand. –

Zwar ins Wirhtshaus derf ma laufa, Aber jo koin Rausch it saufa. Währle! do seht’s übel aus; Glei dürft koiner meh heraus. Mäßig muaß a jeder leaba Achteng uff sel sealber geaba; Denn, ma passet dort und do, Goth oim ällethalba no!

Will ma Brief uff d Post he traga Oder sonst no ebbas fraga; Muaß ma Ausloßzoichner hau, Ohne dia därf koiner gau. Thät ma oin sonst wo verwischa Wur ma oim it schleacht auftischa: „Allo! marsch! in Carzer h’nei „Drei vier Stund!“ – Kannst zfrieda sei?

Kloidertracht wut anderst weara; Us uns macht ma reachte Herra! No hoißt’s: Vater! guket a! Bin ih nit a reachter Ma? – Bald, so sait ma, krieagt jedweder, Hois ear Stoffel oder Peter Uniform. – Wia wut dia sei? Gwieß ganz b’sonders – bild miars ei!

G’sorgt ischst’s zwar au fürs Vergnüaga, Damabretter theand miar kriega, Aber no koi Billiard, Koine Würfel und koi Kart. Könnets s Früahjohr miar erwarta Baut ma uns in unsern Garta, Au sogar a Kegelbah, No goth d Lustbarkeit erst a!

Von dear Kost do will ih schweiga; Dia thuat sich spartanisch zeiga! Gäns und Wildprät – Krebs und Fisch Kommet it uff unsern Tisch. Aber Knödla als wie d Balla, Machet Löcher loßt maß falla Wia Kanonakugel doch; Schmalhanns ischst bei uns dear Koch!

Doch, jezt haun ih satt am Schreiba, s Uebrig will ih schuldig bleiba; s Hilft doch noiz – ih bin halt scho Zum Schualmoister-Elend do! Freile, wenn ih älz thua kenna, Kann ih z Leztes no verbrenna! – So, do handers! – Leabet wohl, Schiket Geald en Beutel voll! –