Versos Portuguese Afonso X de Leão e Castela CCCLV (Esta é como Santa Maria de…)

Portuguese poem

CCCLV (Esta é como Santa Maria de…)

by (1221–1284)

Listen in the reader

Esta é como Santa Maria de Vila-Sirga livrou u ome da forca, que non morreu, por un canto que dera a sa eigreja.

O que a Santa Maria serviço fezer de grado, na mui gran coita que aja seer-ll-á galardõado.

Ca o que lle faz serviço mui de grado ou dá dõa en alga sa eigreja, mui ben llo per galardõa; ea lle dá por u cento, como Sennor nobr' e bõa, e nas coitas deste mundo pon-lle conssello guisado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

E porend' un seu miragre vos direi de bõa mente que fez esta Virgen, Madre de Deus, ante muita gente en u ome de Manssella, mancebo barva pungente; o miragr' é mui fremoso e bõo e muit' onrrado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Este manceb' en Manssel[l]a, com' eu aprendi, morava, e ha moça da vila feramente o amava; el non queria seu preito nen por ela non catava, porque cuidava que fosse con outra mellor casado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

O mançebo prometera por yr-[se] en romaria a Vila-Sirgu', e guisou-se e foi[se] logo sa via; mais soube-o a mançeba e depos el sse saya por conprir sa voentade e o meter en pecado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

El catou e a mançeba viu vir e pesou-lle, e esteve e atendeu-a; e pois chegou, preguntou-lle e disse-ll' a que viinna. E ela enton rogou-lle que por Deus no-lle pesasse d'yr dela acompannado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

E diss' el: «E non iredes comigo, se Deus me valla, ca non querria con vossos parentes aver baralla; demais vou en romaria, e non querria en falla seer do que prometudo ey mui gran temp' á pas[s]ado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Nunca tanto dizer pode que ss' ela tornar quisesse per rogos nen per maças nen per rren que lle dis[s]esse. O mançebo foi mui triste [e] non soube que fezesse, pero foi ja sa carreyra con ela muit' anojado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Eles yndo per camin[n]o ambos per ha montanna, rogou-ll' ela que quisesse seu amor e sa conpanna. El foi rnui maravillado e disse-ll' en mui gran sanna: «Ante vos fossedes morta nen eu nunca fosse nado O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Ca en tal erro fezesse escontra a Gloriosa, yndo pera a ssa casa. Non te tes por astrosa de tal cousa demandares?» Ela foi en vergonnosa, e ata en Vila-Sirga non llo ar ouv' enmentado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Quando foron na ygreja da Madr' e Virgen onrrada, mandou fazer o mançebo candeas logo d'entrada, e dormio na ygreja e aa nossa avogada pedio merçee e ajuda que ll' ouvesse perdõado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

E comprou en outro dia por seus din[n]eyros un canto de pedra pera a obra de Vila-Sirga, e quanto s'atreveu fez sa offerta e sas orações ant' o altar de Santa Maria; e pois que ouve jantado, O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Tornou-sse pera sa terra. E yndo pela carreira, a mançeba que vos dixe disse-lle desta maneyra: Porqué non casades migo?» Diss' el: «Ja vos eu pr[i]meyra- mente dixe mia fazenda e vos dey todo recado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Ca, se mi a Virgen Maria guardar, que é meu espello, nunca me casarei vusco, non vo-lo digo en trebello, mais digo-vos gran verdade; e porend' outro consello avede, pois vos daquesto meu coraçon ey mostrado.» O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Ela ouve gran despeito del por esto que dissera, porende lle buscou morte, poi-lle resposta dera; e a entrante da vila ond' ele natural era, meteu mui fort' apelido e ouve o rostro rascado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

E meteu mui grandes vozes e disse que a forçara o mançebo na carreira e ferir' e desonrrara e a força per cabelos do caminno a sacara, que ren valer no-lle pode, pero ouve braadado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Os parentes da mançeba aas justiças fezeron queixurne; e eles logo aquel mançebo preseron e, sen saber a verdade, aa forca con el deron. E el, pois viu que seria de tod' en tod' enforcado, O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Fezo a oraçon logo muit' e dos ollos chorando, e diss': «Ay, Santa Maria de Vila-Sirga, e quando eu fuy ena ta ygreja, por meus din[n]eiros, estando, comprei pera a ta obra un bon canto, ey-cho dado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Poren, Virgen groriosa, Madre de gran piedades, non cates a meus pecados, mais, Sennor, por ta bondade vey como moir' a gran torto, ca tu sabes a verdade deste feito que mi apõen. Se eu non sõo culpado, O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Mostr[a] aqui teu miragre, ay, Virgen santa comprida, vogada dos pecadores, de todo-los santos vida. Se tu, Sennor poderosa, en algun tempo servida de mi algun pouco fuste, fais esto que ch' ey rogado.» O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Pois que a oraçon feita ouve, tan toste ll'ataron as mãos atras e logo agynna o enforcaron; e seus parentes por ele muy feramente choraron. E as[s]i sev' aquel dia o mançebo pendorado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Mais a Virgen gloriosa, que chaman os pecadores e que ela mui de grado acorr' aas sas doores, log' a santa verdadeira Madr' e Sennor das sennores troux' aquel canto mesmo que el ouvera comprado O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Quando foi en Vila-Sirga, as[s]i como ja contamos, e pose-llo a seus pees, como por verdad' achamos; e teve-o viv' e são esta Sennor que chamamos aquel dia e a noite, e de todo mal guardado. O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

En outro dia veron aa forca seus parentes polo deçe[n]deren dela, e da vila outras gentes, e viron so el o canto; des i, estando presentes, oyron como falava e dizia: «Deus loado O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Seja, ca eu estou vivo, c' assy quis a Virgen Santa Maria de Vila-Sirga; ca sa merçee é tanta que todo o mund' avonda e nosso ben sempre avanta, e per ela ey eu vida, pero que estou colgado.» O que a Santa Maria serviço fezer de grado...

Quando o todos oyron falar atan estrevudo, tallaron-lle log' a soga; e pois que foi decendudo, preguntaron como fora, e el ouve retraudo daqueste feito a verdade, que non ouv' en ren negado. O que a Santa Maria serviço fazer de grado...

Quand' a verdade souberon de tod', assi com' oystes, foron en maravillados que nunca tan muit[o] vistes; e deron todos loores aa que nos faz de tristes seer ledos e pagados, ca est' á ela usado. O que a Santa Maria serviço fazer de grado...