Versos Portuguese Afonso X de Leão e Castela CCLXXXV (Como Santa Maria fez aa monja…)

Portuguese poem

CCLXXXV (Como Santa Maria fez aa monja…)

by (1221–1284)

Listen in the reader

Como Santa Maria fez aa monja que non quis por ela leixar de ss'ir con un cavaleiro que sse tornass' a sua ordin, e ao cavaleiro fez outrossi que fillasse religion.

Do dem' a perfia nona toll' outra cousa come Santa Maria.

Dest' un fremoso miragre vos quer' eu ora contar que por ha monja fazer quis a Santa Reynna, que, per com' eu aprendi, era de mui bon semellar e de fremoso parecer e aposta minynna; e gran crerizia e grand' ordamento esta dona avia, e demais sabia amar mais d'outra cousa a Virgen que nos guia. Do dem' a perfia...

Sen tod' esto de linnage mui[t]' alt' era, e mellor falava d'outra moller. E por aquesto a essa fillou por ssa conpanneira e por ssa aguardador, porque muito a pregava de sen, a abadessa; e u quer que ya ja mais aquela monja nunca de ssi partia, ante a metya en todo-los seus feitos cada que os fazia. Do dem' a perfia...

Un sobrynn' est' abadessa avi', a que mui gran ben queria, que era men' e apost' e fremoso. Este, des que viu a monja, quis-lle mellor d'outra ren, e en guisar que a ouvesse foi tan agugoso, que non era dia que ll' el muitas vegadas sa coita non dizia e lle prometia que sse con el sse fosse, con ela casaria. Do dem' a perfia...

E demais que grand' herdade lle daria e aver e a terria senpr' onrrada, rica e viçosa, e que nunca del pesar receberia, mais prazer. E tanto lle diss' aquesto, que ela saborosa foi e d' alegria lle jurou en sas mãos que con ele s' irya e que leixaria log' aquel mõesteiro, u al non averia. Do dem' a perfia...

Essa noit' aquela monja todas sas cousas guisou por se con seu amigo yr; mais en ha capela da Virgen Santa Mari' ant' o altar ss' agollou, chorand' ant ha sa omagen que era mui bela, e sse ll' espedia. Mas quando foi na porta, per ela non podia sayr, ca via deant' a magestade que ll' a porta choya. Do dem' a perfia...

Desto foi tan espantada e ouve pavor atal, que sse foi quanto ir mais pode ao dormidoiro. Mai la Virgen groriosa, Reynna esperital, fezo que a el essa noite enganou agoiro, e foi-sse ssa via, maldizendo quen nunca por moller creeria. E ela jazia coitada en seu leito, que per ren non durmia. Do dem' a perfia...

Outro dia gran mannãa, atanto que a luz viu, a abadessa sse levou e a monja con ela. E log' aquel seu amigo vo, que ll' arreferyu como non sayu a ele, de que mui gran querela sempr' aver devia; mas ela lle jurava que mui mal se sentia, pero todavia, quando ves[s]' a noite, que pera el ir-ss-ya. Do dem' a perfia...

Pois vo a outra noite, como na primeira fez e por ir-ss' ende sa carreira foi aa eigreja; e quando ss' en quis sair, a Virgen santa do bon prez parou-sse-ll' en cruz ena porta e disse: «Non seja que tan gran folia faças contra meu Fillo nen tan grand' ousadia, ca eu non seria tuda de rogar-lle por ti, nen m'oyrya.» Do dem' a perfia...

A monja con mui gran coita de con seu amigo s'ir, macar de noit' aa igreja foi; na magestade sol mentes non quis ter, ante foi a porta abrir e sayu per ela e foi-sse. E fez y maldade; mais muit' en prazia a aquel seu amigo, e ben a recebia e logo tragya un palafren mui branco en que a el subia. Do dem' a perfia...

Poi-la levou a ssa terra e con ela juras pres, mui ben ll' ouve conprid' aquelo que lle convera; aynda mui mais lle deu, que ante que passas[s]' un mes a fez sennor de ssa herdade, mais ca ll' el dissera. E ela vivia a mais viçosa dona que viver poderia, e quanto queria tod' aquel seu amigo lle dava e compria. Do dem' a perfia...

Assi ambos esteveron viçosos a seu talan, e Deus sofreu que ouvessen fillos muitos e fillas mui grandes e mui fremosos. Mas a Virgen, que mui gran pesar ouve daqueste feito, fez y maravillas, que apparecia a ela en do[r]mindo e mal a reprendia dizendo: «Sandia, e como começaste atan gran bavequia Do dem' a perfia...

En leixar teu mõesteiro u vivias, com' eu sei, mui ben e muit' onrradamente, e yr ta carreira e desdennares a mi e a meu Fill', o santo Rey, e non averes vergonna en niha maneira? Por est' eu terria por ben que te tornasses pera a ta mongia, e eu guisaria logo con Deus, meu Fillo, que te perdõaria.» Do dem' a perfia...

A dona daqueste sonno foi espantada assi que tremendo muit' e chorando diss' a seu marido toda a vison que vira. E per quant' eu aprendi, quiso Deus que da sa graça foss' ele ben conprido, e o que ll' oya todo llo outorgava; e dela sse partia e d'outr' abadia religion fillava, en que a Deus servia. Do dem' a perfia...