Versos Italian Alessandro Manzoni Poesie (Porta)/112 - APPARIZION DEL TASS

Italian poem

Poesie (Porta)/112 - APPARIZION DEL TASS

by

Listen in the reader

APPARIZION DEL TASS

Foeura de porta Luduiga on mia su la sinistra in tra duu fontanin e in tra dò fil de piant che ghe fa ombria el gh’è on sentirolin solitari, patetegh, delizios, ch’el se perd a zicch zacch dent per i praa, e el par apposta faa per i malinconij d’on penseros. Là inscì, via del piss piss d’on quaj sbliz d’acqua che sbottiss di us’cioeu, via d’on quaj gorghegg d’on rossignoeu, e de quaj vers lontan, lontan, lontan d’on manzett o d’on can, no se ghe sent on ett che rompa la quiett. Tutt coss là inscì l’jutta la passion, né s’è nanch faa duu pass tra quij acqu, tra quij piant, tra quell’ombria che se sent a quattass d’on cert magon, se sent a trasportass d’on certo estes de malinconia ch’el sgonfia i oeucc senza savè el perché e el sforza a piang, d’on piang che fa piasè. Appunt in de sto stat de scoldament seva jer soll solett su stà stradella; gh’aveva el Tass sott sella e i soeu desgrazzi in ment, quand tutt on tratt, dove pù scur e fosch e pù suturno per el folt di ramm fan i arbor on bosch, me senti a succudì da on strepet improvvis in di fojamm. Me se scuriss el dì: me traballa la terra sott i pee, starluscia, donda i piant, scolti on lument sord sord, tegnuu tegnuu, come d’on vent che brontolla s’cincaa tra i filidur, come el lument di mort e di pagur. E vedi a spontà sù, Gesus Maria! tra i roved e i fojasc longa longa un’ombria che me varda e me slonga incontra i brasc. Foo per scappà... foo per sgarì... no poss, me se instecchiss i pee, voo in convulsion, e el pocch fiaa di polmon el rantega e el se sperd dent per el goss. I pols, i laver, i palper, i dent, i massell, i naris solten, batten, hin tucc in moviment; già brancolli... già svegni... borli giò... e in quella che biccocchi on ton de vos affabel e pietos el me rinfranca in suj dò gamb anmò: Spiret, Carlo, el me dis... coracc sont on tò amis vardem, cognossem... Sont on galantomm. Sbaratti i oeucc... i fissi in quell’ombria, e no l’è pù on’ombria, ma l’è on bell omm d’oss, de carna, de pell che me varda in d’on att de cortesia e el sporg el volt vers mì come sarant a dì... E inscì mò adess? sont quell o no sont quell? L’è avolt, compless, ben faa della persona, magher puttost che grass, l’ha el front quadraa, spazios, arcaa, distint i zij: barba baffi cavij taccaa insemm, folt e bisc, tra el scur e el biond, oeucc viv, celest, redond, sguard postaa, penseros, pell bianca, nas grandott, laver suttil, bocca larga; dò fil de dent piccol e spess, candid, uguaj, barbozz sporgent in foeura, manegh, corpett, goriglia alla spagnoeura... Dio chi vedi mì... Saravel mai... saravel mai, dighi tremant, el Tass...? E lu ceros, fasend i dò foppell in mezz ai dò ganass, Sì, el me respond, Carlin, sont proppi quell! A sto gran nomm me butti in genoeuggion per adorall de coeur, per ringraziall de tanta degnazion... Lu, sclammi, on poetton de quella sort, l’onor di Italian, toeuss st’incomed per mì, lassa i soeu mort per vegnì chì in persona a parlà cont on tangher de Milan?... Ma andov’eela... sur Tass quella corona... che ghe stava inscì ben su quella front...? Ah... Carlo, el me respond, cavand sù daj polmon on sospiron patetegh e profond, Ah Carlo, la corona desgraziada no la gh’è pù per mì, che on tal Manzon, on tal Ermes Viscont... me l’han tolta del coo, me l’han strasciada! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .