Portuguese poem
CXXV (Como Santa Maria fez partir o…)
by Afonso X de Leão e Castela (1221–1284)
Como Santa Maria fez partir o crerigo e a donzela que fazian voda, porque o clerigo trouxera este preito pelo demo, e fez que entrassen anbos en orden.
Muit' é mayor o ben-fazer da Virgen Santa Maria que é do demo o poder nen dome mao perfia.
E desta razon vos direy un miragre fremos' assaz, que fezo Santa Maria por un crerigo alvernaz que ena loar punnava polos muitos bes que faz, e rezava por aquesto a sas oras cada dia. Muit' é mayor o ben-fazer...
O crerigo mayordomo era do bispo ben dali da cidad' en que morava el; e era y outrossi ha donzela fremosa a maravilla, com' oý, que a Virgen, de Deus Madre, muy de coraçon servia. Muit' é mayor o ben-fazer...
Des i sempre lle rogava que lle mostrass' alga ren per que do demo guardada fosse; e a Virgen poren ll' apareceu e lli disse: «Di "Ave Maria" e ten sempr' en mi a voontade, e guarda-te de folia.» Muit' é mayor o ben-fazer...
Ela fezo seu mandado e usou esta oraçon: mai-lo crerigo que dixe lle quis tal ben de coraçon, que en toda-las maneiras provou de a vencer; mais non podo y acabar nada, ca oyr nono queria. Muit' é mayor o ben-fazer...
Daquesto foi mui coitado o crerigu', e per seu saber fez ajuntar os diabos e disse-lles: «Ide fazer com' eu a donzela aja log' esta noit' en meu poder; senon, en ha redoma todos vos ensserraria.» Muit' é mayor o ben-fazer...
Daquelo que lles el disse ouveron todos gran pavor, e foron aa donzela e andaron-ll' a derredor; mais nada non adobaron, ca a Madre do Salvador a guardava en tal guisa que ren non ll' enpeecia. Muit' é mayor o ben-fazer...
Quand' entenderon aquesto, log' ao crerigo sen al se tornaron, e el disse: «Como vos va[i]?» Disseron: «Mal; ca tan muito é guardada da Virgen [Madr]' esperital, que o que a enganasse mui mais ca nos saberia.» Muit' é mayor o ben-fazer...
O crerig' outra vegada de tal guisa os conjurou que ar tornaron a ela, e un deles tan muit' andou que a oraçon da Virgen lle fezo que sse ll' obridou; e ao crerigo vo o demo con alegria, Muit' é mayor o ben-fazer...
Dizend': «O que nos mandastes mui ben o per recadei eu, e oy mais de a averdes tenno que non será mui greu.» E o crerigo ll' ar disse: «Torna-t' alá, amigo meu, e fais-me como a aja, senon, logo morreria.» Muit' é mayor o ben-fazer...
E o demo tornou toste e feze-a log' enfermar, e ena enfermidade fez-la en tal guisa mayar que seu padre e sa madre a querian poren matar; mai-lo crerigo das mãos muit' agynna lla tollia. Muit' é mayor o ben-fazer...
E enton atan fremoso o crerigo lle pareceu que a poucas d' amor dele logo sse non enssandeceu, ca o demo, de mal cho, en tal guisa a encendeu que diss' enton a seu padre que logo sse casaria Muit' é mayor o ben-fazer...
Con aquel crerig'. E disse a ssa madre que manaman por el logo enviasse e chamassen un capelan que lles a[s] juras fezesse; senon, soubessen [ben] de pran que log' enton con sas mãos ant' eles sse mataria. Muit' é mayor o ben-fazer...
Outro dia de mannãa fezeron log' eles vir o crerig'; e el de grado vo y e foi-lles pedir sa filla por casamento, e prometeu-lles sen falir que lle daria en arras gran requeza que avia. Muit' é mayor o ben-fazer...
E disso: «Casemos logo.» Mas diss' o padre: «Non, mais cras che darei onrradamente mia filla, e tu seerás come en logar de fillo; e se eu morrer erdarás mui grand' algo que eu tenno, que gaanney sen tricharia. Muit' é mayor o ben-fazer...
Os esposoyros juntados foron logo, com' apres' ey, e outro dia mannãa casaron; mais, que vos direy? Porque pelo demo fora, a Madre do muit' alto Rei do Ceo mui grorioso logo lle-lo desfazia. Muit' é mayor o ben-fazer...
E por partir este feyto oyd' agora o que fez: O crerigo que dissera sempre sas oras, essa vez obridou-xe-ll[e] a nõa; mais la Rea de gran prez fezo que a ssa eigreja fosse, como yr soya. Muit' é mayor o ben-fazer...
E u estava rezando, pareceu-ll' a Madre de Deus e disso-ll': «Aqui que fazes? ca ja tu non eras dos meus vassalos nen de meu Fillo, mais [es] dos emigos seus, diabos, que che fezeron começar est' arlotia Muit' é mayor o ben-fazer...
Que con esta mia criada cuidas casar, pero me pes, que ja ssé eno taamo, toda ben coberta d'alffres. Esto non será dest' ano, per bõa fe, nen deste mes; mais leixa esta loucura e torna-t' a crerezia. Muit' é mayor o ben-fazer...
E eu farei ao bispo que venna por ti log' acá, e di-ll' esto que che dixe, e el ben te consellará como non perças ta alma; e senon, Deus se vingará de ti por quanto quisische do demo ssa compania.» Muit' é mayor o ben-fazer...
Foi-ss' enton a Virgen santa aa donzela, ali u dormia, e disso: «Maa, com' ousas aqui dormir tu que es [en] poder do demo, e mi e meu Fillo Jhesu te escaecemos mui toste, louca, maa e sandia?» Muit' é mayor o ben-fazer...
A donzela disse logo: «Sennor, o que vos aprouguer farei mui de bõa mente; mais este, de que sõo moller, com' o leixarei?» (diss' ela). Diss' a Virgen: «A-che mester que o leixes e te vaas meter en ha mongia.» Muit' é mayor o ben-fazer...
A novia ss' espertou logo chorando, e esto que viu diss' ao padr' e à madre; des i mercee lles pediu que log' en un mõesteiro a metessen, per com' oyu dizer aa Virgen santa, que casar non lle prazia. Muit' é mayor o ben-fazer...
E o bispo chegou logo, e disso-ll' o novio: «Fol soon de que casar quige, mai-lo demo, que sempre sol fazer mal aos que ama, m' enganou; e poren mia prol é que logo monge seja en alga abadia. Muit' é mayor o ben-fazer...
Desta guisa acordados foron os novios, como diz o escrito; e o bispo, que nom' avia Don Fiiz, ambos los meteu en orden por prazer da Emperadriz do Ceo mui groriosa, e foron y todavia. Muit' é mayor o ben-fazer...
More by Afonso X de Leão e Castela
- CXXII (Como Santa Maria resucitou ha infante…)
- CXXIII (Como Santa Maria guardou un frade…)
- CXXIV (Como Santa Maria guardou un ome…)
- CXXIX (De todo mal e de toda…)
- CXXVI (Esta é como Santa Maria guareceo…)
- CXXVII (Esta é como Santa Maria non…)
- CXXVIII (Esta é do corpo de Nostro…)
- CXXX (Quen entender quiser, entendedor)