Versos Italian Carlo Porta On striozz

Italian poem

On striozz

by (1775–1821)

Listen in the reader

Ona veggiana esosa, Spiossera, avara, tegna, pedocciosa, Che per cavà d’on pozz la cros d’on ghell L’avaràv faa la corda con la peli, L’andava d’on gran pezz fantastegand, Masnand e ruminand Come possè in don bott, Senza tanci cuntee, Deventà ricca e sgonfià su el bolgiott; E avend sentii a descorr come qualment, Gh’eva staa de la gent Che aveven ottegnuu sta sort de coss Con l’ajutt de quell angior di orecc d’oss, La s’è resolta anch lee De buttass a la sort e a la fortuna, E intant per scongiurall e fass juttà Dee a trà cossa la fà. (Ma ovej, fiœuj, che i coss staghen chì inscì Tra violter e mì! Che in pont de striament e malefizi Gh’è di œucc intorna, e bœugna avegh giudizi).

Donca, vegnend a nun, la va ona nolt De luna pienna sora on baltreschin, E alzand el sottanin La le incensa sett vœult cont el cuu biott. Dopo la dà de man A on pugnattin de biella de tre tett, E denter la ghe mett, Descartandi e basandi a vuna a vuna, I sett origen de la gran fortuna, Cioè: Pell de roffian, Ugora de cantant, reff de socchett, Lengua de adulator, Gengiv de fornitor, Crani de becch content, e on soraoss De lader a l’ingross.

Fa quest, la seccudiss el pugnattin, Le ponda in terra, la ghe fa d’intorna Sett vosult on bicocchin, Sett vœult le segna cont el stamp di corna, E poeù (con pocch respett) La ghe fa su sett pett.

Dopo i pett, la barbotta ona lienda In barlicch e barlocch ®), Mezza in lenguagg ebrej, mezza in latin, E intant la tira a voltra ona faccenda Sul gust d’on barettin, Le ciappa per el fiocch, Le mett con gravitaa sora el zignon, E la dis in genœucc st’oltra orazion:

Oh argen, ai, gol, oel, che te see stada Su la crappa pelada Del gran Rot, sop, mifraa Majester di dannaa, Cedem in st’occasion A gloria de Astarott Almanca tutt e vott I sett pecca mortal del tò patron!

E lì adrittura subet triff e traff La fa su on’insalata De pesa grega. zòffregh, trementina, Acquarasa, resina, E dent in la pugnatta; E pœù la ghe dà el fœugh sett spann lontan Cont on sonett de l’avvocat Stoppan.

Se volza on gran fumeri tutt on tratt Cont in mezz ona fiamma verdesina, Scappen tucc i tegnœur, scappen i raTt, Corren i gatt a scondes in cantina. E anCH lee la luna la se tira appos (A sguaità EL rest) d’on piantonon de nôs.

Mort el fceugh e fornii tutt el striozz, La veggia la regœuj La sova brava scéndera in d’on fœuj; La ne fa su on scartozz e el te le mett Colda colda in tra el bust e el post di tett, E finalment, CHe la ringrazi anmì. Notte felice, la va anch lee a dormì.

Ora, a dispett de sti filosofon Che in pont de striarij Riden de compassion E battezzen tuttcoss col nom d’arlij, Dee a trà, fiœuj, cossa che va a suzzed, E credilL chè vel doo quasi de fed:

L’era nanca sta veggia bolgirona Squas se pò dì indormenta, Che, tracch! ghe se presenta Vun di primm carbonee propi in persona.

Costú l’eva ona micchena de lard Luster, lene e petard come el Cecchett Largh de fianch e de s’cenna, Con dò ganass come dò micch boffett, E on vôlt de luna pienna; Sott al barbozz, e fina a mezza gippa, Ghe pendeva on scalott de grassa matta, E el comor de la trippa El ghe podeva asquas scusà de patta. L’eva costù in sostanza On ciappin tentador de refettori, De quij che fan consist tucc i sœù glori A fà peccà i prior de intemperanza, E che in certe occasion De vegilia e degiun, l’è el sò spasson A molà via petitt che fa stordì, E jutten per despresi a digerì.

In mezz a quest però, Se nol fuss staa che sora del topè El gh’eva quij socchè che gh’han i bò, Ghe scommetti che al vôlt, A l’aria ambrosiana, a la marsina El podeva vess tolt Minga per quell che l’è, Ma per on collaron de la dottrina.

E defatt, tutt grazios, cont on bocchin Giustaa come la mitria del pollin, El ghe se volta, e el dis: Car bacioccœu. Parla, sont chì, dì su, Coss’eel mò che te vœu? Hin felipp de quij quader de Milan? Hin dobel, hin sovran, Hin savoj, genovinn, spagn, portoghes? Hin òngher, de quij grand come tondin Che te pias, che te vœu? parla, ciccin.

La veggia stria a sta proposizion La se rallegra tutta, E la respond che in quant a la valutta, Già che l’era tant bon. Le remetteva in lu, Olter no ghe premènd resguard al rest Che d’aveghen sossenn e mondaj prest.

Eh bien donc, el repìa, Madamoisell, Je vais en avant, venez, suivez mes pas, Ne doutez rien, vous en aurez on sfragell. Insci ditt, el va inanz, e in quella anch lee La va, o ghe par almanch de andagh adree; E va, va che te va, va che te va, Su de chì, giò de là, per drizz, per stort, Volta, revolta, corr, traversa, solta Per cors, contrad, pasquee, Transet, pont, piazz, strecciœu, zappej, sentee, Passa vign, camp, ortaj, risèr e praa, Finalment eccoj denter in d’on bosch Folt folt, antigh e fosch. De rògher e de scerr gross inscì faa: E va anmò che te va, quand de lì on pezz Riven in del bell mezz; Compaa bargniff el se revolta indree, E fermandela ai pee De vun de quij miara de pianton, El ghe forlocca su st’oltra reson Che sott sett brazza e on quart, cara ciccin, Gh’è sotterraa on seggion de semicuppi Pien de dobel de Spagna e de zecchin; Ven chì doman mattina, Zappa, la mia ciccina, E god per amor mè tutt el marsuppi!

Grazie, grazie, sur dianzer benedett. La sclama, tirand salt come on cavrett; Ma inanz de voltà vella, Caro lu, la repia, ch’el diga on poo Com’eel mò che faroo In mezz a tance piant, in tanto spazi, A cattà giusta quella Che gha sott, sur dianzer, i sœu grazi? Speccia, el respond.... te gh’ee reson.... che stria!... Sass no ghe n’è.... brocch de cattà.... nemmen.... Oh appont.... scolta, el mè ben:

Te gh’avarisset mai per azzident Volontà de boschì? Brava, donch, falla chì.... Inscì tornand doman te trovaree A specciatt al post glust el tò campee! Ditt e fatt l’alza i socch in d’on moment, La scruscia giò i garon, la nina i quart, La calca el fiaa, la strucca la musella Per dervì fœura el part, E sparlafeta là, la se fa sott (Dessedandes in quella) On tesor d’on l’evaa tant galiott Ch’el passa i matarazz, el passa i banch, Ona navascia, i mee fiœuj, nient manchi