Italian poem
Ona vision
by Carlo Porta (1775–1821)
On certo reverendo fra Pasqual, Omm de gran pés in qual se sia manera, Tant a tœull de la part spiritual, Come a tœull de la part de la stadera, Vun de sti dì de podisnà al camin, Pien come un porch, el fava on visorin.
L’èva in cà de dò damm bonn religiôs, Che, per no disturbagh quella quïett, Mormoraven intant a bassa vôs, E pregaven de cœur Dio benedett, Ch’el stermenass con la soa gran bontaa Tucc quij che secca i pret dopo disnaa.
Da on’altra part don Dieg ex-zenturon Teolegh, canonista e missionari, On poo el juttava la mormorazion, E on olter poo el sfojava el breviari, Per tirass intrattant fœura di pee Quel Mattutin coiomber del dì adree.
Ora mò, don Pasqual, l’è de notass Ch’el s’eva quistaa el nomm, coi sœu sudor, De sant e de paccion de prima class; Tant che paricc credeven ch’el Signor, Giusta in l’ora del chilo e del sognett, El le mettess a part di sœu segrett.
A bon cunt, col conzett ch’el se godeva, Soa reverenza l’èva dispensaa Da ogni att de creanza, anzi el podeva Ronfà tutta la santa podisnaa, Senza pericol mai che i dò lustrissem Ghe dassen del villan porch solennissem:
Ma, sta vœulta, dormend sto don Pasqual El fava cert versari e certi mocch Inscì fœura de l’orden natural, Che i damm s’hin spaventaa minga de pocch, Per paura che quai vision tremenda La ghe fass perd la famm per la marenda.
Basta, quand piâs a Dio, fìnalment El se desseda torber come on ôrs, E vedend i dò damm tutt in spavent, Curiôs de savè cossa gh’è occors: — Che se consolen, Marchesinn, el dis, Che rivi adess adess dal Paradis.
— Caspita, che bej coss l’averà vist! — Esclamen tutt dò i damm in compagnia. — Certament; hoo veduu, el dis, Gesú Crist, La soa Mader Santissima Maria, E de sant e beatt, no cunti baj, N’hoo vist assee de fann lecc ai cavaj.
— Dunque l’averà vist nostra cucina, La baronessa, a cui ci hann scritt la vita, Poi altre dame molte e qualch pedina Scritt nel Suss e dirett dai Barnabita? — Cara lor, s’hoo de dilla tal e qual, N’hoo vist nanch vœuna — el respond don Pasqual.
— Neanch’una! Come mai? In tanta gloria Ghe sarebber fors mai sfuggii de vista? Catto! i Pader Devecc, bonna memoria, Han semper ditt, ch’el Ciel l’è di Sussista; Dunque, repïen, chi è che c’è là su, De nostra conoscenza o soa de lu?
— Per esempi, el respond, gh’è Mascaron.... Alfier.... Parin.... gh’è el só pessee de cà: Gh’è Metastasi.... gh’è l’ost del Falcon.... — Metastasi!... i damm sclamen; se pol dà! Quell pret che abbiamm sentitt coi nost orecc A biasimar lant volt dal bon Devecc?
E d’alter chi hai veduu? ch’el dica un pò. — Hoo vist Bovara, hoo vist Battaja.... el dis, Mosca.... Pensa.... Vian. — Ohibò, ohibò, Anch de sta sort de roba in Paradis? No sâl, che son de quej che l’ha daa in lista El Devecc per Massoni a noi Sussista?
In Paradis i franchi-murator? Se burlem? Ma sâl minga, don Pasqual, Che solament a conversar con lor Se incorre in la scomunica papal? Ma, caro lei, car don Pasqual, ch’el taccia, Ch’el par che Dio el ci abbia voltaa faccia. —
Intant, per tœulla curta e vegnì al sugh, Con sto sogn, cuntaa sù insci de salamm, L’ha ris’ciaa, don Pasqual, de fass dà el rugh Da la cà e da la tavola di damm, Se el canonista e teologh don Diegh Noi ghe trovava subet on ripiegh.
Cestù el gh’ha faa vedè, che don Pasqual, Per vess staa in del disnà on poo intemperant. L’ha squilibraa col fìsegh el moral; Ch’hin i potenz in sogn predominant, Che dislinguendum est in casu tali Quod detur causa physicæ aut morali;
E l’ha conclus infin, che l’ave vist El Paradis coi sant e coi beatt L’è effett moral, che ven de Gesú Crist; Ma che, eádem ratione, el ten per fatt Che l’avegh vist insemma i framasson L’è effett fisegh, che ven d’indigestion.