Portuguese poem
CCXCI (Como Santa Maria tirou un escolar…)
by Afonso X de Leão e Castela (1221–1284)
Como Santa Maria tirou un escolar de prijon en touro porque lle fezera ha cantiga eno carcer jazendo.
Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar, ca u ouver mayor coita, valer-ll-á se chamar.
Ca loada de tod' ome devia sempr' a seer, e assi connoceria ja quanto do seu poder, ca lle pode nas sas coitas toste conssello põer; e sobr' aquesto vos quero un seu miragre contar. Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
Aquele que o miragre sabia, disso-m' assi: que u scolar liia en Salamanca, e y ouv' ha moller per força, e con medo fugiu d'i e foi-ss' enton pera Touro, u cuidou a escapar Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
Dos parentes da manceba e das justiças, ca non guarira se o collessen na mão, [e] per razon. Mas pero fugiu a Touro, foron pos el e enton disseron aa jostiça que o fosse recadar. Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
O escolar recadado foi logo, non ouv' y al, e deron con el no carcer u soffria muito, mal da prijon que era forte. E ele jazendo tal, ouve gran medo da morte, e começou-ss' a nenbrar Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
De quanto pesar fezera a Deus e como pecou eno mundo mui sen guisa, e conssello non achou a que sse tornass'; e logo Santa Maria chamou, chorando muito dos ollos, e começou-ll' a rogar: Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
«Virgen santa, de Deus Madre, que font' es de todo ben, non cates a meus pecados nen ao meu mao sen; mas tu que nunca faliste a quen te chamou de ren, non me queiras en tal coita, mia Sennor, desanparar. Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
Mais pola ta piadade que senpr' ao peccador acorreu ena gran coita, por mercee, mia Sennor, te pego que tu mi acorras, e enquan' eu vivo for nunca me de teu serviço, Sennor, querrei alongar.» Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
Enton, no carcer jazendo, a esta Sennor de prez fez u cantar que disse a gran mercee que fez Deus por ela ao mundo; e pois log' aquela vez que o cantar ouve feito, o começou de cantar. Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
E[l] ena prijon cantando o cantar chorand' assaz, appareceu-ll' a Virgen, a que de todo ben praz, e filló-o pelo braço e diz: «Quero-t' eu en paz põer desta prijon fora, pois que por meu ás d' andar.» Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
E logo aquela ora, assi com' aprendi eu, do carcer en que jazia e da vila con el deu for', e en paz e en salvo o pos e diz: «Vai por meu ome, ca se me servires, sempre y podes gãar.» Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...
El, pois que sse viu en salvo pela Madre do gran Rei, deu-lle loores e graças, e assi com' apres' ey, serviu ben Santa Maria sempr'. E poren vos contei este feito que ajades gran sabor de a onrrar. Cantand' e en muitas guisas dev' om' a Virgen loar...