Italian poem
In mort de Stanislao Bovara
by Carlo Porta (1775–1821)
In d’on secol che asquas tutt i poetta Se la caven coi sogn e coi vision, Domà mi dovaroo stà a la stacchetta?
Domà mi dovaroo avè suddizion De vestimm a la moda, perchè sont On poetta baloss e buseccon?
Mai pu: resguard, rossor, vergogna a mont! L’è mè el vestii, nissun me l’ha imprestaa; Chi ha d’avè vegna a scœud, ì pioldi hin pront.
Musa, che te m’ee vist indormentaa, A saltà per el lece come on usell, Júttem a cuntà su el brutt sogn che hoc faa.
Comenza in prima a spacciugà el pennell In la seggia del negher, e picciura La cà in dove sont staa cont el cervell.
La cà la gh’ha ona porta scura scura Fada a bocca de dragh con tant de dent, E sui dent gh’è ona riga de scricciura
Che la dis: Pover lu quell che va dent! Su la porta on lecchee cont i pee d’occa El fa lum ai paroll coi torc de vent.
Me senti i sgrìsor pesg de quand el fiocca A pensà come el dragh, tirand el fiaa El m’ha sorbii de pianta dent in bocca.
Lì in d’ona crenna d’on dentasc oggiaa Me sont trovaa sbattuu e mes’ciaa su insemma A ona missœulta d’anem condannaa.
Invers la gora, dove la fa on’emma L’ugula col canaa che va ai busecch, Gh’è settaa in trono soa majstaa supremma.
Duu corna stort sul gust de quij d’on becch Ghe formen pedestall a la corona Che l’è de ferr coi ragg guzz come stecch.
Intorna via de la soa persona Coi forchitt in di sgriff el gh’è on fregott De ciappitt che fa i mocch e che minciona,
Belzebú l’è quell re; i olter rabott Hin Asmodee, Uriell, Saroth, Boora, Ur, Moria, Cedon, Oreb, Astarhott,
Tutta canaja istessa sott e sora. Che cascen i anem coi forchitt a mucc E i sfonden già a forcad per quella gora.
Mi tormentava come fuss sui gucc, Specciand la mia infilzada ogni moment, Quand el re el sbragia, e se quietten tucc.
Chi ela mò costee che ven de dent Sonand i castegnœur e sgiaccand fort Tricch e tracch i pee biott sul paviment?
Chi l’è?... l’è nient olter che la Mort, E la ven gloriosa e stracontenta A fagh a Belzebú sto bell rapport.
Vedet, la dis, sta ranza sanguanenta? Quest l’è on colp ch’oo faa adess: rid, Belzebú; Thoo mazzaa on omm ch’el réffen minga in trenta.
L’eva on omm pien de meret e vertù, E giust perchè el guastava el tò mestee, Zaccheta! hoo stimaa ben de tajall sù.
Allora re Bargniff el solta in pee, El ghe trà i brasc al coll, e el dis: Oh cara, Viva tì, viva i medegh e i speziee!
Ma sta gioja del mond, sta perla rara Se pò savè chi l’è? el repìa el re: E Ilee la ghe respond: Sì, l’è Bovara.
A sto notn Belzebú el torna a tasè, El crolla dò o tre vœult el sò mazzucch, E pœù el dis, sospirand: Gh’hoo despiasè.
La Mort la resta lì come de stucch, Ma pœù dopo con rabbia la ghe dis: Spiéghem on poo sto enimma, o re tarlucch.
N’evel forsi Bovara on tò nemis? N’evel forsi el papà di bisognos, Largh de cœur e de man, senza vernis?
N’evel forsi el modell de tucc i spos. L’esempi di parent e di tutor, L’amis ver de l’amis, l’omm vertuos?
No l’eva forsi el magistraa d’onor Ch’el se drovava senza fin segond Tant a prò del pitocch come del scior?
Tutt va ben, Belzebú allora el respond. Ma per mì foo el mè cunt per la mia vista Che l’eva mej ch’el fuss restaa anmò al mond;
Che fin ch’el stava là, tanc gabolista, Becch, avar, leccacuu, biassarosari Vegneven de galopp su la mia lista;
Chè, vedend di vertù strasordenari. Sta gent, invidiosa per natura, La crepava pu prest de l’ordenari:
Adess mò ridaràn senza mesura, E guariran fors ’anca in stoccasion Quij ch’even giamò mezz in sepoltura.
Sentend a dì la Mort de sti reson, Hoo vist, la sciama; per dà gust a tì, De chi inanz copparoo domà i mincion.
E giust in quella la se volta a mì, Moland la ranza contra el dent oggiaa: Per fortuna che, a furia de sgari,
Hoo sphivaa el colp col vessem dessedaa.