Portuguese poem
CV (Como Santa Maria guareceu a moller…)
by Afonso X de Leão e Castela (1221–1284)
Como Santa Maria guareceu a moller que chagara seu marido porque a non podia aver a ssa guisa.
Gran piadad' e mercee e nobreza, daquestas tres á na Virgen assaz, tan muit' en, que maldade nen crueza nen descousimento nunca lle praz.
E desto fezo a Santa Reynna gran mirage que vos quero contar, u apareceu a ha mena en un orto u fora trebellar, en cas de seu padr' en ha cortynna que avia ena vila d' Arraz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
Cuando a viu ouv' enton tan gran medo que adur pod' en seus pees estar, mai-la Virgen se lle chegou mui quedo e disse: «Non ás por que t' espantar; mais se me creveres, irás mui cedo u verás meu Fill' e min faz a faz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
Esto será sse ta virgidade quiseres toda ta vida guardar e te quitares de toda maldade, ca por aquesto te me vin mostrar.» Diss' a moça: «Sennor de piadade, eu o farei, pois vos en prazer jaz.» Gran piedad' e mercee e nobreza...
Enton sse foi log' a Virgen Maria; e a meninna ficou no lugar mui pagada e con grand' alegria, e no coraçon pos de non casar. Mais seu padre lle diss' assi un dia: «Casar-te quero con un Alvernaz, Gran piedad' e mercee e nobreza...
Ome que é mui ric' e muit' onrrado e que te quer logo grand' algo dar.» Diss' a moça: «Esto non é penssado, ca Santa Maria mio fez jurar, que mi apareceu no orto, no prado, u trouxe sigo d' angeos grand' az.» Gran piedad' e mercee e nobreza...
E o padr' e a madre perfiados a foron mui sen seu grad' esposar. E quando os prazos foron chegados, fezeron vodas; e depois jantar foron os novios ambos enserrados de ssuun por averen seu solaz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
Mais oyredes maravilla fera de como a quis a Virgen guardar: que pero en poder do novio era, nunca per ren pod' a ela passar; e tal xe ficou como xe vera, por que pois non ouv' a trager enfaz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
Desta guisa passaron ben un ano, que nunca el pode ren adubar cona donzela. Poren tan gran dano lle fez que a ouvera de matar; ca lle deu con un cuitel' a engano en tal logar, que vergonna me faz Gran piedad' e mercee e nobreza...
De o dizer; ca tanto foi sen guisa, que non pod' ome per ren y falar, que quantos fisicos ouv' end' a Pisa non lle poderon a chaga serrar. E desto queixou-ss', e fez end' enquisa un bispo que chamavan Bonifaz, Gran piedad' e mercee e nobreza...
Que ouve dela gran doo sen falla, quand' esto soube, e mui gran pesar. Mais, por non meter ontr' eles baralla, a seu marido a foi comendar, en que caeu fog' assi Deus me valla, logo salvag', e ardeu o malvaz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
E todo-los daquela vila ardian daquel fog' e fazian-sse levar aa eigreja, u tantos jazian que non podian y outros entrar; e todos aquesta coita soffrian polo mal que fezer' aquel rapaz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
Mais ontr' aquestes aquela cativa a que o marido fora chagar soffreu de fogo gran coita esquiva, ca a teta destra lle foi queimar. E metérona mais morta ca viva na eigreja, vestida dun prumaz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
E pois acordou, muito braadava dizendo: «Porqué me fust' enganar, Santa Maria, pois en ti fiava? Ca en lugar de me dereito dar, diste-me fogo que tan mal queimava e queima, que o corpo me desfaz.» Gran piedad' e mercee e nobreza...
Assi gemendo e dando carpynnas, adormeceu. E logo sen tardar ll' apareceu a Sennor das reynnas e começou-a muit' a confortar e disse-ll: «Eu trago a[s] meezas con que são de fog' e d' alvaraz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
E leva-t' en, ca des oy mais es sãa, e vai dormir ant' aquel meu altar; e pois t' espertares, sei ben certãa que quantos enfermos fores beijar serán tan sãos com' ha magãa daqueste fogo e de seu fumaz.» Gran piedad' e mercee e nobreza...
«Tod' esto», diss' ela, «creo de chão; mais como me poderei levantar?» Diz Santa Maria: «Dá-m' essa mão.» Enton a ergeu e foy-a levar, e ela sentiu o corpo ben são do fog' e da ferida do falpaz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
E outro dia os que madurgaron e a viron fórona espertar e como sãara lle preguntaron, e ela ren non lles quiso negar; e pola confortar logo mandaron que lle dessen caldo con do agraz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
Os enfermos log' enton os poseron ant' ela por esta cousa provar; e pois que os beijou, saud' ouveron. E começaron enton de loar Santa Maria, e logo souberon este feito pela terra viaz. Gran piedad' e mercee e nobreza...
More by Afonso X de Leão e Castela
- CLXXXIX (Esta é como un ome que…)
- CLXXXV (Como Santa Maria amparou o castelo…)
- CLXXXVI (Quen na Virgen santa muito fiará)
- CLXXXVIII (Esta é da donzela que amava…)
- CVI (Prijon forte nen dultosa)
- CVII (Como Santa Maria guardou de morte…)
- CVIII (Como Santa Maria fez que nacesse…)
- CX (Tant' é Santa Maria de ben…)